میداوود

غناي فرهنگي وسنتي قوم بختياري-- عروسی

شايد به جرات مي توان گفت كه يكي از بهترين و بي نظير ترين سنت در قوم بختياري سنت بي نظير عقد و ازدواج است چون در عروسي از شروع خواستگاري تاپايان آن داراي آداب خاص و وي‍ژه اي مي باشد و يكي از ارزش هاي اصيل محلي و بومي است.
ابتدا به صورت پنهان خانواده ي داماد قبل از اينكه كسي متوجه شود نظر مساعد خانواده ي عروس را جلب مي نمايند و بعد از اينكه طرفين همديگر را پذيرفتند، مراسمات دست بوسان و مراسم عقد را انجام مي دهند و مخارج جشن عقد بعهده ي خانواده ي داماد است و در جشن عروسي نيز چندمراسم ديگر وجود دارد كه در نوع خود بي نظير مي باشد
1_دادن عوزي (هديه اي مانند بزغاله، بره و...) كه اقوام نزديك داماد به عنوان كمك خرج به او مي دهند
2_شادباش: مبلغ پولي كه شب عروسي به عنوان هديه خانواده ي داماد يا عروس اهدا مي شود
3_باروزي: عصر شب حنا بندان مقداري اقلام مورد نياز كه خانواده ي عروس مي بايست از مهمانان خود پذيرايي نمايند خانواده ي داماد طي مراسمي با ساز و دهل تحويل خانواده ي عروس مي نمايند.
4_تمام هزينه ي مراسم عقد و عروسي و جهزيه به عهده ي داماد مي باشد و براي خريد جهزيه يا مي بايست مبلغ پول نقد كه بزرگان مجلس ميزان آن را تايين مي كنند (شيربها) به خانواده ي عروس داده شود كه جهزيه تهيه نمايد و يا اسباب و اثاثيه ي جهزيه توسط داماد خريداري شود وتحويل خانواده ي عروس گردد.
در اين زمينه يعني خريد جهيزيه كه در قوم بختياري به عهده ي داماد مي باشد سنت پسنديده اي است كه در اسلام نيز به آن اشاره شده است

لازم به ذكر است شايد اين همٌيت و همدلي چه در مراسم جشن عقد و ازدواج چه مراسم عزا كه همديگر را ياري مي نمايند بر كرفته از فرهنگي كهن و غني است و بايد به فهم، آگاهي و درك نياكان اين قوم درود فرستاد امروزه اولين دقدقه ي فكري يك زوج جوان تحمل هزينه ي ازدواج مي باشد كه بزرگان اين قوم با داشتن تمدني ديرينه و با درايت خود اين مشكل را بر طرف نمودند و نه تنها هزينه ي ازدواج با دادن اين هدايا فراهم مي شود و گاهي نيز مبلغي براي گذران زندگي باقي مي ماند ازدواج در اين قوم داراي آداب رسوم مختلفي ميباشد كه من به همين بسنده ميكنم

میدوویت :midoveet_     میداوود

چاله :chala - ایل و تبار/اصالت/گودال

پیا : piya -مرد/مرد عمل

تنه دادن  : tenah-daden   -  تنه ناهادن

تنه ناهادن  : teneh   -  تن در دادن – پذیرفتن

تنیر  : tania   - تنور – دهلیز فیق مانند که آب از آنجا وارد آسیاب می شود

تنی می  : tanemi   - آدم کار آمد – آدم بی دست وپا

تو  :  tu   -  پوست – لایه: توشیر:سرشیر – دوتو وابیدن :دونسل شدند- کاربرد آن :تو ناهادن :پوست گذاشتن کنایه از عذاب کشیدن- یه تو پیرهن : یک لا پیراهن – توبه تو:لایه به لایه

تو  : tu  - اتاق – خانه – کاربرد : توبزگل (اتاق بزها) آغل گوسفندان- تو گایل (اتاق گاو) طویله گاوها

تو  : taw   - تب – کاربرد: تو سرد وابیدن : کم شدن تب –  من توبیدن غله کنایه :درحال رسیدن غله

توار  : tawar  - راک= تهد

توانی : tavani   -  توانایی – قدرت

تُوبُر  : tawbor   - تب بر

تُوُبه  : tawba   -  توبه (تووه)

تُوُبه تُوُ  : tu-be-tu  - خانه به خانه – لایه به لایه – پشت سرهم - قسم خردتوبه تو:پشت سرهم قسم خورد

توپِ تل  : tup-e-tal   -  یک نوع بازی ست

توپستن  : tupesten   -  توپیدن – پرخاش کردن

تُوپُشت  : tupesht   - صدای برخورد چیزی به چیزی دیگر یا صدای افتادن چیزی سنگین بر زمین

تُوُپشت کردن  : tupesht –kerdan   -  صدای برخورد چیزی به چیزی دیگر با صدای افتادن چیزی سنگین برزمین

توپه  : tupa   -  توپ

توتُر  : tu-tor   - غلتک – بام غلتان:توترن

توتم  : totom   -  توتو(توتوم)

توتو  : toto   - سماق -  totom

توتو  : to-to   -  تک تک

توچری  : tow-cheri   -    (خو) آرد گندم را رقیق تر از حد معمول نان پزی خمیر می کنند وبر تابه می پزند.سپس با روغن وشکر مخلوط میکنندوهمچنین با نعناع کوهی وروغن محلی هم به جای روغن میشود استفاده کرد

تور : tavar   - تبر

تور  : tur   - وحشی – رام نشده – شوم : نامبارک  - ناسازگار- خودسر_خاک او چوتوره :خاک آنجا شوم است

تُوُرد  : turd   - سوز – سوزش – دردسوختگی

تورکستن  : turekesten   - راست شدن مو بر بدن- مِل تورکست به (و) لاشم : موی بربدنم راست شد

تورنیدن  : teverniden   - بی حس کردن – بی حس شدن

توروابیدن  : tur-wabiden   -  از جا دررفتن – عصبانی شدن- وحشی شدن

توره  : tura(e)   - شغال

تُو زِهند  : tawze-hand   -  پوزخند- تبسم = توس هند

توستوو  : tawostov   -  تابستان = توستووُ tawestov

توستووُه  : tawostove   -  تابستانه – کاربرد :وارگه توستووُه : منزلگاه تابستانی

توسی  : tawsi   -  ساج نان پزی

توش  : towsh   -  خارش شدید درگلو (توس)

توش گلی  : tush-geli   -  خارش درگلو –توش

توشه اشکم  : tsha-eshkam   -  خوراک

تنگال  : tengal   - جای تنگ

تنگ او  : tang-aw   -  بخش کم عرض رودخانه

تنگ اوجار  : tang-awjar   - کنایه از باروجُل بر الاغ بستن – آماده کوچ یا بردن بارشدن

تنگر تنگر کردن  : tager-tongor-karden   -  پشت سرهم سنگ پرتاب کردن- آزار واذیت رساندن- زمینه جنگ ودعو رافراهم کردن

تنگر زیدن  : tongor-zaden   -  پرتاب کردن سنگ – تلنگر زدن – اشاره کردن

تنگ زیدن  : tang-zaden   - بستن بار برحیوانات بوسیله تنگ

تنگ زین  :  tang-e-zin   -  دوالی که از یر شکم اسب می گذرد وزین رو محکم نگه میدارد

تنگ سالی  : tang-Sali   -  قحطی – سال تنگی – خشکسالی

تنگستن  : tangesten   -  پریدن

تنگ کردن  : tang-karden   - فشار آوردن- مجبور کردن- اصرار کردن

تنگ گرهدن  : tang-garden   -  راه گریز را بستن – اصرار کردن بیش ازحد- محکم در آغوش گرفتن

تنگ گرهدن  : teng-garden   -  محکم در آغوش گرفتن – کنایه از راه گریز کسی را بستن – اصرار کردن

تنگله کندن  : tengele-kanden   - جست وخیز کردن

تنگو  : tongo   - دانه خاردار- بته خار- کاربردآن :تُنگو پتوه :نوعی دانه وبته خار است ، تُنگو پشمالو:دانه گرد با تیغ های فراوان ، تُنگو پیچ پیچک : نوعی خار پیچ پیچی است ، تُنگو خرسی : دانه خاری که شبیه خرس است ، تُنگو خلی : دانه خار هلالی شکل ، تُنگوکتن :خار کروی شکل ، تُنگو هلکی : دانه خاردار وگرد

تنگ ورنگ  : teng-o-reng   -  چاق وچله – سرحال – خوش برورو

تنگ وسست کردن  : teng-o-sost-karden   -  شل وسفت کردن – کج دارومریض رفتار کردن

تنگوهی  : tongohi   -  بته ای که دانه های خاردار داشته باشد – بته خاردار

تنگه  : tanga(e)   - کف : تنگه پا : کف پا ، تنگه دست : کف دست ، کاربرد آن:

تنگه پا زیدن : کف پازدن کنایه از اهانت کردن – آزار رساندن- به رخ کشاندن

تنگه زیدن  : tanga-zaden   - دست زدن – کف زدن

تنگه کش  : tanga-e- kash   -  آنکه دست سوی دیگری به قصد گرفتن چیزی دراز کردن _گدا

تنگه لایی  : tanga-e-layi   -  راه بسیار باریک که تنها یک حیوان بتواندبگذرد-آستووّ

تنگی  : tongi   -  پارچ آب

تنگی  : tangi   - کم عرض – گشادی- سختی – قحطی – تهیدستی

تنگ یک  :  tang-e-yak  - کنار هم – نزدیک هم – همدم – مانوس

تنگ یک بیدن  : tang-e-yak-biden   -  کنار هم بودن – کنایه از به فکر هم بودن – عمخوار هم بودن

تنگی لنگی  : tangi-langi   - سختی – مشکل – کم وکسری داشتن

تنگی لنگی داشتن  : tangi-langi-dashtan  -  سختی – مشکل – کم وکسری داشتن

تنگی ناهادن  : tangi –nahaden   -  برکسی زندگی سخت شدن- دیگران را به سختی انداختن

تنه  : tenah   -  دوده – دوهده زیر تابه نان پزی – سیاهی کاربرد، تنه من ری کس بیدن : دوده بر روی کسی بودن کنایه روسیاه بودن کسی،تنه من ریس : رویش سیاه بادا، تنه ته وه : دوده تابه نان پزی

نشانه های آوا نگاری (فهرست 7ت )

تلیشستن  : telishesten   -  تکه تکه شدن – شکافته شدن – ازهم دریده شدن

تلیش کردن  : telish-karden   - پاره کردن – ازهم دریدن – تکه تکه کردن

تلیشه  : telisheh   - باریکه

تلیکه  : telikah   -  ماست وموسیر

تلین  : telin   -  شکم گنده – پرخور

تم  : tom   - طعم – مزه کاربردآن . تم به تم ناهادن : طعم به طعم گذاشتن (بهانه جویی کردن)

تماته  :  tamata   - گوجه

تمارز  : tam-arezu   -  طعم آرزو- آرزو-کاربردآن .تمارز. به دل مندن : طعم آرزو به دل ماندن

تماکو  : tamaku   -  تمباکو

تمباکو  : tambaku   -  تنباکو

تمبک  : tombak   -  تنبک

تمبووّ  : tombov   -  تنبان

تم تک  : tomtek   -  قطعه قطعه – تکه تکه – تم تک گوسفند:لاشه قطعه قطعه شده گوسفند

تم تمه  : tamtame   - تتمه – اخر-

تم تول کردن  : tmrul-karden   -  سخن نامفهوم گفتن – نامفهوم سخن گفتن

تم تهل  : tom-e-tahl   - چاشنی غذا مانند ادویه ، فلفل

تم تهل دادن  : tom-e-tahl-dadan – درغذا چاشنی ریختن – کنایه از آب وتاب دادن به سخن

تمچه دووّ  : temchedov   -  جای وسائل تشمال مثل کرناو.....

تمدار  : tom-dar   -  طعم دار- باطعم

تمدار  : tam-dar   -  دار(دستگاه)بافندگی – نقشه:سکو چه تمدار داره ؟ اکنون چه نقشه ای دارد؟

تمدار تنیدن  : tam-dar-taniden   -  برپا کردن دار قالی – نقشه کشیدن – توطئه چیدن

تم دهووّ گرهدن  : tom-e-dohov-garhden   -  مزه دهان را گرفتن – ازنظر کسی به طور غیر مستقیم جویا شدن – زیر زبان کسی راکشیدن

تمم تیار  : tamom-tayar   -  تمام عیار- کامل (تیار)

تمم کردن  : tamom-karden   -  تمام کردن

تمم وابیدن  : tamom-wabiden   -  تمام شدن

تممی  : tamomi   -  تمامی – انتها

تمناس  : tomenas   - (تومناس) – تونگو

تمنیدن  : tamniedn   -  تنیدن – بافتن – تپاندن

تمیس  : tamis   -  تمیز

تن  : tan   - پودقالی – نخ پنبه ای که درقالی بافی به کاررود

تنا  : tena   -  طعنه

تنا دادن  : tena-daden  - طعنه زدن – به رخ کشیدن

تنجک  : tenjak   -  گهواره کوچک از نی بهم بافته شده که در پایه اش از چوب خمیده استفاده کنند

تنجنیدن  : tenjeheshten   -  له شدن – کوفته شدن – استخوان درد گرفتن – دچارکوفتگی

تند  : tend   -  تعصب

تند  : tond   -  تند – سریع – تُن

تندرنیدن  : tondarniden   -  بی حس کردن – سورکردن

تندل  : ten –del   - بغل – آغوش

تند هرستن  : tondahresten   -  بی حس شدن موقتی عضوی از بدن- خواب رفتن عضوی از بدن مانند پا

تندی  : tondi   -  چاشنی های تند غذا مثل فلفل

تنک  : tonok   -  کم پشت – نازک –رقیق

تنک او  : tonok-aw   -  آب کم عمق

تنگ  :  tang  -  کم عرض – بندی که با آن بار یا زین را بر حیوان بارکش بندند- سخت  راه میان دوکوه – سال تنگ :سال قحطی – تنگ تفاق : اتفاق – گرفتاری

تنگ  : teng   -  محکم – گرفته وچاق

تنگ  :tong – پارچ آب

تلفنیدن  : telafniden   -  شکافتن – پاره کردن – چنگ زدن ومالاندن لباس درهنگام شستن

تلف وابیدن  : telaf-wbiden    -   تلف شدن – ازبین رفتن – مردن – ازدست رفتن

تل کردن  : tal-karden  -  انباشتن – کوه کردن

تل کندن  : tel-kanden   -  بزرگ شدن شکم

تل کو  : tal- ku   -  دربازی چو تل با چوب بر توپ زدن وخطا کردن – تنبیه با چوب

تلکه  : taleke   -  ظرفی که گودی مناسب برای نگهداری مایعات ندارد

تل گر  : tal- e-gar   -  سینه پرتگاه

تلگ  : tolg   -  کندهُ درخت – هیزم- شاخه بلند کنده شده – تلگ تر:کنده وشاخه خشک نشده

تلگ کو  : tolg-ku-karden   -  باچوب تنبیه کردن

تلگ وتلگ کردن  : talg-o-tolg-karden   -  قطعه قطعه کردن (گوشت - چوب)

تلم  : talm   -  لجن – گل بسیار نمور- مرداب – مکانی که آب آن بخار شده وخاکش قاچ خورده باشد:ره تلم وابید: راه گل شد _تلم شل

تلم  : tolom   -  شکوفه بلوط

تل مچ  : tal- mach   -  پس گردنی

تل میت  : tal –mit   -  انداختن موج یا لحاف برروی اسب برای سوارشدن زن وبچه – درمراسم عزاداری همین کاررا انجام می دهند با این تفاوت که کسی سوار نمیشود

تلنجوین  : telangevin   -  ترنجبین

تلنگ  : teleng   -  سروصدا- کاربرد آن : تلنگ در رهدن: زهوار دررفتن (از رمق افتادن )

تلنیدن  : telniden   -  له کردن – کوباندن – لگد کردن

تلو  : talu   -  خرد شده – بلوط خردشده – دودستگی- نفاق کاربردآن :دوتلو وست منسوق- دودستگی بینشان افتاد

تل واپشت  : tal-wa-posht(d)   -  تلاپشت

تلواره  :  talwara(e)  - تخت گونه ای از نی وچوب برای اثاثیه یا مشک

تلواسه  : talwasa(e)   -  کوشش – تلاش

تل والا  : tel- e-wala   -  طابق باز – تلِ پشت – تل بالا

تلو جر کردن  : talu-jar-karden   -  درهم کوبیدن – خرد وخمیر کردن – قطعه قطعه کردن :سکو پوی تلوجر سوق کنه : الان همه را در هم می کوبد

تلوه کردن  : telawa-karden   -  شکافتن – تراوش کردن- نشت کردن – خیگ تلوه کرد : مشک درید (ازمشک تراوش کرد)

تله  : tele  -  شکم کوه – پرتگاه – برآمدگی درکوه وکمر_پرتگاه صخره ای ک درکلمات تل لال – تله زیر- تله لرک بکار رفته است

تله چک  : tale-chak   - لرزان- آن چه که در جای خود بلرزد مثل بشکه :یو خومنی تله چکه : این که انگار بشکه ُ لرزان است

تله زیر  : tele-zer   -  تل زیر

تله لال  :  tele –lal   -  پرتگاه صخره ای

تله لرک  : tele- lerk   -  تخته سنگ صاف ومسطح

تلهی  :  tolohi   -  طلوعی – حالتی که جیکاک انگلیسی با اتصال برق بر بدن مردم ایجاد میکرد دربرخی مناطق سُروشی هم میگویند- دیوانه

تلیت  : talit  -  ترید – نان خردشده را در آبگوشت یا ماست یا دوغ ریختن وخوردن

کاربرد : اوگشتن سرتلیت او

تلیش  : telish   -  تراشه – تکه هرچیزی مثل چوب – پارچه – تکه پارچه ای که به درخت کنار برای مشکل گشا بندند

تلیش تلیش  : telish- telish   -  تکه تکه – پاره پاره – قاچ قاچ

تک کردن  : tok-kerdan   -  چکه کردن – تراویدن

تک کردن  : tak-kerdan   -  دو نیم کردن tay-kerdan =

تکل بنه  : takal-bona   -  جُل و خورجینی که برای حمل اثاثیه بر حیوان نهند-باروبنه

تک نمدی  : tak-nemedi   -  فرش نمدی= تک نمد

تکنیدن  : takoniden   -  تکان دادن

تک وپوک کردن  : tak-o-puk-kerdan   - هنگام کار سروصدا ایجادکردن – انجام دادن کار کنایه با ایجاد سروصدا مزاحم دیگران شدن – کنایه از اهمیت ندادن

تک وتا  : tak-o-ta   -  رمق وتوانایی – کاربرد آن ز تک وتا وستن : از رمق افتادن

تک وتارف کردن  : tak-o-tarof-kerdan   -  تعارف کردن

تک وتلُو  : tak-o-telu   -  خرده وریزه – قدونیم قد- بچه یل تکِ تلو: بچه های قد ونیم قد

تک وتین کردن  : tak-o-teyen-kerdan   -  تکِ تین کردن

تُک ونک  : tok-o-nok  -  قطره قطره – کم کم

تکووّ خردن  : takov-kherdan   -  تکان خوردن – شوکه شدن

تّکه : taka(e)   -  مدفوع خشک شده الاغ وگاو

تکه چیدن  : take-chiden   - جمع کردن مدفوع خشک شده گاو والاغ برای سوخت

تکی دادن  : teke-dadn  - تکیه دادن (teki-dadn)  

تگ  : tag   -  درخت کوهی با میوه ای چون گیلاس

تگله  : tegele   -  کوک – بخیه – وصله

تگله زیدن  : tegele-zeden   -  کوک زدن – بخیه زدن

تل  : tal  -  چوب افقی سیاه چادر که برروی استیم قرار می گیردو لت ها را برروی آن می نهند – پشته – تل خداکو  : مظلوم – ستمدیده

تل  : tal   -  دسته – گروه – مو زِ خوُم داشتم یه تّل پیِا : من از خود دسته ایی از مردان داشتم

تِل  : tel   - شکم – قسمتی از کوه که جلو آمده باشد – کاربرد = یه تل کُفتن : حسابی کتک زدن

تلا پشت  : tal-a- posht   -  تل واپشت – عقب نشینی

تلاپشت خوسیدن  : tal-a-posht-khowsiden   -  به پشت خوابیدن

تلاپه  : talape   -  کف دست – (سیلی) – یه تلاپه آرد: یک کف دست آرد

تلاپه زیدن  : talape-zeden   -  سیلی زدن

تلاره  : talare   -  تختی از نی که برروی آن مشک ورختخواب نهند

تل باریک  : tel-barik   -  شکم باریک – فرد کوچک شکم

تلِ بالا  : tel-e-bala   -  روبه بالا – به پشت = تله بالا

تلِ بالا خوسیدن  : tel-bala-khosiden   -  روبه بالا خوابیدن – به پشت خوابیدن(تله بالا خوسیدن)

تل بُرکردن  : tal-bor-kerdan   -  کوتاه کردن- قطع کردن- خلع ید کردن:دسِ هونه تل برکردی: دست اورا کوتاه کردی

تلِ پشت کردن  : tel-e-posht-kerden   -  برجسته کردن – کپه کردن –  شیب دادن

تل پیّسه  : tal-pesa   -  سیاه وسفید – دو رنگه – متضاد عجیب وغریب – حرفاس تل پیّسه بید: حرفهایش متضاد بود

تل تل کردن  : tal-tal-kerden   -  قطعه قطعه کردن – جدا کردن

تِل درآوردن  : tel-deraworden   -  شکم درآوردن- بزرگ شدن شکم

تِل درو(ه)  : tal-doro(h)   -  دروغگویی – گزافه گویی

تّل سر  : tal –e-sar   -  فرق سر

تلغنیدن  : teygheniden   -  له کردن

تلف  : tolf   -  تفاله – تلف چوی : تفاله چای

تلفستن  : telafesten   -  پاره شده – شکافتن

تش گرهدن  : tash-gerehden  -  آتش گرفتن – کنایه از عصبانی شدن

تش گرهده  : tash-gerehde    -  آتش گرفته – سوخته – گاهی درمقام تحسین ونفرین هم بکار برند

تشمال  : toshmal   -  نوازندگان محلی (میشیکال)- این واژه را هم به صورت (توشمال) هم می نویسند

تش ناهادن  :  tash-nahden    -    آتش زدن- افروختن آتش – ستم کردن

تش نفت کردن  : tash-e-naft-kereden  -  با نفت آتش روشن کردن- کنایه ازنفاق افکندن- عصبانی شدن

تش نم برووّ  : tash-nam-borov   -  (آتش نم بران) رعدوبرقی که همراه با قطع باران باشد

تشنه یی  : teshneyi   -  تشنگی (تشنی )

تشنی درد  : teshni-dard   -  گلودرد

تشنیک  : teshnik   -  گلودرد وسردردی که باعث اختلال در گردش خون شده وبامالش رگهای گردن وآزاد کردن آنها درمان میشود

تشنی کردن  : teshni-karden   -  احساس خفگی کردن براثر خوردن غذایی یا تشنگی یا براثر ناراحتی وغصه

تش واکردن  : tash-wa-karden   -  روشن کردن آتش – کنایه از نفاق انداختن – ستم روا داشتن

تش وترد کردن  : tash –o-terd-karden   -  برافروختن آتش – کباب کردن – کنایه  ازتحریک کردن – عصبانی شدن – آتش به جان انداختن

تشی  : tashi   -  آتشی – کنایه از عصبانی کردن

تشی  وابیدن  : tashi-wabidan   -  آتش گرفتن – کنایه از عصبانی شدن

تغ  : tagh   -  صدای برخورد دوچیز بخصوص هنگام باز شدن در(تک ،تریک)

تفاق  : tafagh   -  اتفاق – گرفتاری – کاردرد پا تفاق یک بیدن: پای اتفاق هم بودن کنایه از حامی وپشتیبان هم بودن

تفتا  : tafta   -  نوعی پارچه بوده است – تفتای زرد که نوع زردرنگ آن بود

تفتاله : taftala   -  آلو خشک

تفرغه  : tafergheh   -  تلاش – تفرغه جووّکردن : تلاش برای نجان جان خود کردن

تفگشت  : tefgesht   - نم نم باران – تفگشت اولی : باران اولی

تف گِلی  : tof-geli   -   آب گلو – آب دهان

تفگنیدن  : tefgeniden   - پراکندن – پاشاندن دانه بر زمین - (تفکنیدن)

تِفل  : tafal   - رویه پف کرده گوشت که متصل به پوست است – (تفلی)

تفنگ ون  : tofang-van   - تیرانداز

تفنگ وندن  : tofang-vanden   -  تفنگ انداختن – تیرانداختن

تقاص گرهدن  : taghas- garhdan   -  انتقام گرفتن

تِک  : tek   -  عضله ساق پا – به برآمدگی آن گویند – کاربرد (زیر تک : قسمت پایین عضله پشت پا – تّیزی تک : برآمدگی عضله ساق پا – به تک دیدن : از عهده کاری برآمدن

تک  : tak   - تک وتنها – نیمی از هرچیز – یه تک سر :یک طرف سر

تُک  : tok   -  قطره

تکاتک  : tak-a-tak   - روبرو

تکبری کردن  : takabori- karden   - فخرفروشی کردن

تک پُلوُ  : tak-e-polu   -  بچه های شیره به شیره

تکِ تارف  : tak-tarof   -  تعارف

تکِ تارف کردن  : tak-tarof- karden   - تعارف کردن – تک وتارف کردن

تکِ تاک  : tak-e-tak   -  تک وتوک (تیک تاک)

تُک تُک  :  tok-tok   -  قطره قطره _ چکه چکه

تکِ تینا  : tak-e-teyna   - تک وتنها (tena  )

تکِ تین  : tak-e- teyn   -  تکان دادن

تکِ تین کردن  : tak-e- teyn-karden   - تکاندن وجدا کردن مثل تکاندن درخت به قصد چیدن میوه – خانه تکانی کردن – تمیز کردن

تُک دادن  : tok-dadan   -  کمک اولیه چوپان به بره وبزغاله برای مکیدن شیر

تکستن  : tekesten   -  خلیدن – فرورفتن

تک سری  : tak-sari   -  ریالهای بهم وصل شده که به می نا یا لچک آویزند

تکسر ی  :   takasori  - کمبود- تکسری

تکسری داشتن  : takasari-dashtan   - کمبود داشتن –

 ترندن  : toronden   -  غلتاندن

ترنم  : tar-nam   -  باران نم نم

ترنه  : tornae   -  گیسو

ترنیدن  :  torniden   -  غلتاندن (ترندن)

ترو تنک  : tar-o-tonok   -  تروتازه – ترونازک

تروک  : toruk    -  دانه انگور- انگور نارس(تریک)

تروکستن  :  terukesten   -  بهانه کردن – دلتنگ شدن

تروک وابیدن  : toruk-w-biden  -  دانه دانه شدن خوشه انگور

تره کشت  : terekesht   - ترکشت (تریکشت )

تره کُهی : tara-kohi   -  تره گیاهی (نوعی سبزی )

تریّز  : terez   -  شکاف وفرورفتگی – گودی ستون فقرات – تریّز مازه (گودی ستون فقرات)

تریک  : terik   -  تروک  

تریک  : terik   -  صدای باز شدن دریا چیزی شبیه به آن (ترک)

 تریک تریک  : terik-terik   - صدای مداوم باز وبسته شدن دریا چیزی شبیه به آن(ترک ترک)

تریکستن  : terikesten   - سیخ شدن موبر بدن از ناراحتی – ترس

تریکشت  : terikesht   -  صدای باز وبسته شدن اشیای چون در و ....

تزبه  :    -  tazbe تسبیح

تزگنیدن  : tozgeniden   -  کندن – چوب مشتعل را با کوبیدن برسنگ ودیوارخاموش کردن – تکان دادن پلک

تزوی  : tazvi   - تزبه (تسبیح)

تسخیّر  : taskher  -  تقصیر

تسخیّر داشتن  : taskher-dashten   -  تقصیر داشتن

تسلی  : taseli   -  تسلا

تسمه  : tasma   - بند چرمی

تسمه دوال  : tasam-duwal   - وسیله بافتن شیّردنگ

تسمه ورداشتن  : tasma-wordashten   - برشی تسمه گونه از هرچیزی مثل پوست بلوط برداشتن – کنایه از بشدت کتک زدن

تسنیدن  : teseniden   -  تخمه با دندان شکستن- کاربردآن چی نداشتن – اوتسنیدن (چیزی نداشتن ، آب مانند تخمه شکستن_ کنایه کار بیهوده کردن)

تش  : tash   - آتش – از تقسیمات ایلی که شامل اولادمی شود- کا ربرد آن : تش به سر: گرفتار، عصبانی  _ تش بی دی : آتش بدون دود  _ تش زسربارستن  :آتش از سرباریدن ، عصبانی بودن ، گرفتار بودن  _ تش زگور ورستادن  : آتش از قبر برخاستن کنایه از عامل ومحرک بدی بودن _  تش به دنیا وستن  : آتش در دنیا افتادن ، نابود شدن

تش استه  : tash-este   -  سنگ چخماق

تش برق  : tash-e-bargh   - رعدوبرق آسمانی

تش بکو  : tash-boku   - طایفه وفامیل

تش بلازی کردن  : tash-belazi kerden   -  آتش افروزی کردن

تش به هووّه  : tash-be- hove   - آتش برخانه – خانه خراب – درهنگام نفرین گویند

تش پر کردن  : tash-per-kerden   - آتش کردن تفنگ _ پرتاب کردن آتش

تش پرکووّ  :perekov   tash-  -  پرتاب آتش درجنگ بهم دیگر_ پرتاب آتش برای تعیین حد وحدود مثل زمین های جنگلی

تش ترد کردن  : tash-e-terd-kerden   - با آتش سوزاندن کنایه از عصبانی شدن

تش تش  : tash-tash   - هزارپا – (جا) – فلزی که بر سنگ چمخاق برای افروختن آتش زنند

تش تشی  : tash-tashi    - آتشی _ عصبانی مزاج

تش تفنگ  : tash-tofang   -  تیراندازی با تفنگ

تشتک رشتک  : tashtak-rashtak   -  با عجله وبی دفت کاری رو انجام دادن

تش تلگ کردن  : tash-e-tolg –kerden   -  افروختن آتش با کنده درخت وهیزم

تش توه کردن  : tash-tawa-kerden   -  آتش وتابه نان پزی _ کنایه از نان پختن

تش دادن  : tash dadan   -  تیر پرتاب کردن

تش دل  :  tash-e- del  -  آتش دل – داغ دل

تِش دل کور کردن  : tash-del-kur-kerden   -  داغ دل گرفتن

تش شماری  : tashshomari   -  مالیات بر خانوادر

تش کردن  : tash kerden   -  آتش کردن _ آتش بر پا کردن

تش کش  : tash-kash    -  سیخ بهم زدن آتش چاله (چاله شمن )

تش کور کردن  : tash-kur-kerden    -  آتش را خاموش کردن _کنایه از جنگ واختلاف رو به پایان رساندن

 تپ کو کردن  : tap-e-ku-karden   -  تپاندن وکوبیدن ،کتک کاری کردن

تپل  : tapal   - کند پا

تپنیدن  :tapniden   -  تپاندن، فروبردن،فرونشاندن ، کنایه از پنهان کردن

تتمون  : tatesten   -  کمین کردن،جاگرهدن(پورستن)

تتمه  : tatama   -  باقی مانده ، تم تمه

تتن  : teten    -  توتون

تجار  : tajar   -  تاجر

تخت  : takht   -  تخت ، صاف وهموار، ته کفش وگیوره

تخت کردن  : takht karden  -  صاف وهموار کردن، کوبیدن(زمین)

تخت کش  :  takht-kash   -  آنکه تخت گیوه درست کند

تُخم تماته  :  tokham-tamata  -  تخم مرغ با گوجه سرخ کرده، املت

تدرگ  : tederg   -  تگرگ ،

ترات  : terat   -  چهار نعل ، تاخت

ترازی  : terazi   -  ترازو

ترال  : taral   -  شاداب، تروتازه

تربریّزکردن  :  tar-berez   -  کباب آبدار، نیم برشته

تربریُز کردن  : tar-berez-kerden   - کباب آبدار کردن ، نیم برشتن گوشت

ترب گا  : torb-ga   -  گیاهی خودرو است

تربه  : torba   -  توبره

تُرترو  : tor-toru   -  هرچیز گردی که بغلتد، دانه های سیاه و گردی که در غلات بویژه گندم هست

ترخردن  : tor-khorden  -  غلتیدن

ترد  : terd   - (تردنیدن)، سوز، سوختن، سوختگی ،آتش، تردبه ریش ناهادن:آتش برریش گذاشتن(کنایه از فریفتن ، گول زدن)

تردن  : terden   -  تردنیدن

تردناهادن  : terd-nahden   - آتش نهادن، سوزاندن

ترد و ورد  : terd-o-verd   -  سوخت وساز ، عصبانی

تردهستن  :  terdehesten   -  سوزانده شدن

تر زیُری  : tor-zeri   - سرازیری

ترستن  :  taresten   -  توانستن

ترسستن  :  tarsesten   - ترسیدن

ترس و لرس  : tars-o-lars   -  ترس ولرز

ترش  : toorsh  -  ترش

ترشک  : torshak   -  نوعی ترشی که با آن آش درست کنند

ترشنیده  : toroshnideh   -  ترشرو، اخمو، ترشیده

ترشی  : torshi   -  ترشی ، ترشی ناردنگ: ترشی دانه انار

ترک  :  (tareki) tarrak   - آغاز: ترک باهار، آغاز بهار، شادابی بهار

ترک  : terak   -  درز، شکاف =تری

ترک  : tark   -  قسمت عقب زین

ترک ترک  :terek-terek   -  صدای برخورد اشیاء

ترک خردن  :  terak-khorden   -  ترک خوردن، ترک

ترکستن  : torekesten   -  آهسته براه افتاده، خرامیدن

ترکشت  : terekesht   -  صدای برخورد اشیاء

ترک ورک کردن  : torok-worok-kerden   -  آهسته راه افتادن ، قدم زدن

ترکه  : tarke   -  ترکه ، شاخه تازه روییده ، چوب مهاجم در چوب بازی

ترکه بازی : tarke-bazi   - چوبازی

ترکه تین کردن  : tarke-teyn-kerden   - چوب وترکه برچیزی مانند درخت بقصد میوه چینی زدن

ترکی بند  : torki-band   - نوعی بستن دستمال بر روی می نا که پیشانی را بپوشاند

ترگاه  :  ter-e-ga   -  مخملک = تره گا

ترمزدی  : ter-mezdi   -  بیگاری

ترم ترم کردن  : torom-torom-kerden   - غرولند کردن

ترنجهستن  : terenjehesten   -  سرمازده شدن ، استخوان درد گرفتن بر اثر سرما

 ت  : t )et )  - (ضمایر) تو

تا  :  ta  -  گراز نر

تا  :ta   - (حرف ربط) تا :همینکه،(حرف اضافه) پایان مکان و زمان را رساند،تااوچو:تا آنجا ،

تا به تا گشتن  : ta-be-ta-gashten  -  تلوتلو خوران رفتن

تاپر گشتن  : taper-gashten   - دوری کردن، حاشیه روی کردن

تاپو  : tapu   - مخزن گِلی برای نگهداری آرد کندوی عسل

تاته  : tata   - عمو ، پیرمرد

تاته زا  : tata-za   -  عموزاده

تاته زا وازا  : tata-za-wa-za   -  نسبت فرزندان عمو زاده ها بهمدیگر، مخفف آن تازاوازا

تاته زاهی  : tata-zahi   -  عموزادگی : شی : به عموزاده شوهر کردن

تاتی تاتی  :  tati-tati   -  قدم های اولیه کودک

تاخت کردن  : takht-karen -  تاختن

تار  : tar   -  جدا

تاراغ  : taragh   - زنگ بزرگ که برگردن پیشرو گله اندازند

تارستن  : taresten   -  تارشدن، دورشدن گوسفند از گله

تارف کردن  : tarof- karedn   -  تعارف کردن

تارنیدن  : tarniden   -  تارستن ، جدا افتادن ، تارستن

تاریک صحو  : tarik- sohv   -  هوای گرگ و میش صبحگاهی

تاز  : taz   -  تاخت وتاز

تاز  : taz   -  تار در قالی بافی ، تپ

تازه یی  : tazayi   -  تازگی

تازی  :  tazey   -  تازه

تاس  : tas   -  طشت ، ظرف مسی بزرگ

تاسستن  :  tasesten   -  خفه شدن، دچار تنگی نفس شدن

تاسنیدن  : tasniden   -  خفه کردن

تاسه  : tasa   -  تنگی نفس

تافنیدن  : tafniden   -  پراکند ، تفنیدن

تاگ  : tag   - درختی با میوه ای چون زیتون وکُنار

تالار  : talar   -  طاقچه

تال  :  tal   -  تار، نخ، یه تال می: یک تارمو – کاربرد: سرِ تاله در آوردن: سرنخ رادرآوردن (گله گذاری کردن)

تالیم  : talin   - وصله

تاو  : taw   -  اطاعت ، کاربرد: به تاو در اویدن: مطیع شدن ، تاب ، تحمل

تاو آوردن  :  taw- avoredan   -  تاب آوردن، تحمل کردن

تاو خردن  : taw- khorden  - گردش کردن ، پیچ کردن

تاو داشتن  : taw-dashten   -  تاب داشتن ، خم داشتن ، تحمل داشتن

تاو دادن  : taw-dadan   - تاباندن ، گردش بردن

تَول  :  tawol   -  تاول

تباکو  : tabaku   -  تنباکو = تمباکو

تپ  : tep   -  مقداری ، کمی، صدای افتادن چیزی

تپ  : tap   -  پود قالی ، شاخه وترکه (بادام)

تپ تازه کردن  : tap- taza-karden  -  تاروپود تنیدن، نخ را کلاف کردن

تپ تپ کردن  : tap-tap- karden   - کورمال کورمال کردن

تپ تپ  : tep- tep   - تپش قلب = پرپر

تپ تپ گروسگ  : tap-tap-khorusak   -  قایم باشک

تپ تپو  : tap-tapu   -  کابو س ، بختک ، موجود خیالی که در خواب برروی شخص خوابیده می افتد به گونه ای که نتواند نفس بکشد وفریاد بزند

تپ توپ کردن  : tap –e-tup-karden   -  تشر زدن ، سروصدا ایجاد کردن

تپ تیلووُ  :  tap- tilov   -  بچه های قد ونیم ، اهل بیت

تپ درچیدن  : tap- darchiden   - پودقالی چیدن ، کنایه از نقشه کشیدن- مقدمات کار را فراهم کردن

تپ کو  : tap- ku   -  کرکیت

 

  برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری  تالیف :  آقای ظهراب مددی

"گر ایرانزمین بختیاری نداشت / گمانم که از بخت یاری نداشت"

وگر مردمانش شناسند خویش / خدایا! چنین روزگاری نداشت!

اگر هفت و چارش شود یازده / به فردا جز امیدواری نداشت

وگر قوم لر را کند همرهی / به ایران کسی بیقراری نداشت

درست است که میهن پر از قوم هاست! / که بی آن همه خود قراری نداشت!

وگر لر نمی داشت ایرانزمین/ گمانم که از بخت یاری نداشت

علی مردان خان در برابر جوخه اعدام

دریغ آن سوار و جوانی او                  به رزم اندران کامرانی او

به خاک و به خون اندر افکند زار         جدا گشته زودست و برگشته کار

درسپيده دم يكي از روزهاي اسفند 1313 حياط زندان قصر فضاي غم انگيزي بخود گرفته بود.در وسط سنگ فرش حياط چوبه داري ديده مي شد.كه در فاصله معيني تعدادي نظامي مسلح در حاليكه تفنگهاي خود را
اماده شليك مي كردند جهت اجراي ماموريت مرگباري صف كشيده بودند.محكوم به مرگ كه كسي جز عليمردان خان بختياري نبود در حاليكه به تعبير بزرگ علوي جامه اي زيبا بر تن كرده و سر و رويي اراسته داشت با گامهاي بلند و استوار حلاج وار بدون انكه ذره ئي ترس در وجودش داشته باشد به قتلگاه نزديك مي شد و در حقيقت او مي رفت تا شهادت مظلومانه ي خود را بر صحيفه ي ر‍ژيم ديكتاتوري رقم زند.
هنگامی که از بر جوخه اعدام میگذشت با جبینی باز و لبانی پر از خنده، با آن ها احوال پرسی کرد: وقتی یکی از دژخیمان میخواست چشم هایش را ببندد به آرامی دستمال را از دستش گرفت و گفت:

پسرم! بگذار تا این صحنه جالب و تماشایی را که قطعا مافوقان شما ها را خوشحال میکند من هم در آخرین لحظات حیاتم به چشم ببینم، چرا که تا کنون من شیری را  دست و پا بسته در مقابل مشتی شغال ندیده بودم

سيد جعفر پيشه وري از قول يكي از زندانبانان كه شاهد اعدام ان سر كرده دلير بختياري بود مي نويسد: در اخرين لحظاتي كه ميخواستند وي را به چوبه دار ببندند كلاه پهلوي خود را به نشان نفرت از رژيم پهلوي مچاله كرد و دور انداخت و صداي رسايش كه مي گفت زنده باد ايران و ازادي با صفير چند گلوله خاموش شد و لحظاتي بعد جسد بيجان مردي كه دلي چون شير و عزمي پولادين داشت و در ميدان هاي جنگ هيچ رزمنده اي پشت او را نديده بود دمر بپاي چوبه دار بر زمين در غلطيد.
نسيم صبحگاهي پيكر بخون خفته سر كرده دلير بختياري را نوازش مي داد.افتاب از پشت قله بلند سفيد پوش دماوند در ميان هاله رقيقي كه رنگ زردفامش را به سرخي متمايل كرده و گويي رخسارش را با خونگرم روي سنگفرش حياط زندان قصر خضاب بسته اند با طمانينه و وقار گردن ميكشيد و ميخواست با ان چهره ي خون بسته صحنه جنايت خونيني را كه بدست دژخيمان ايرم ساعاتي پيش در تاريكي شب بوقوع پيوسته بود برملا سازد.
اعدام مظلومانه عليمردان خان بختياري به همان اندازه كه در محوطه ي كوچك زندان قصر تاثر زندانان را بر انگيخت به همان اندازه هم در قلمرو بختياري و مناطق همجوار تاثير عميقي بر جاي گذاشت.
مردان جامه دريدند و ديرك بهونها را پايين كشيدند زنها موي بريدند و مويه كردند شعرا در رثا. او مرثيه ها سرودند و اهنگ سازان ترانه شير عليمردان را ساختند و هنوز هم كه هفتاد سال از مرگ ان سردار رشيد بختياري مي گذرد چوپانان در دشتهاي سرسبز بختياري و زنان در كنار چشمه ساران هنگام شستن لباس ويا پر كردن مشكهاي اب و مردان در اجتماع شبانه ي خود در زير سياه چادر ها هر وقت فرصتي بدست مي اورند با صداي خوش و حزن انگيز و گاهي هم با اهنگ موزون ني بياد ان رادمرد دلير مي خوانند:
::.چند بيت شعر.::
تفنگ عليمردون هم باز صداكرد سرهنگ كله پوستي هنگ بلا كرد
تفنگ عليمردون هم باز قرمنيد سرهنگ كله پوستي چادر رمنيد
بي عروس كل ازنه كل بساكي سنگران خين گرد تا كفت خاكي
بي عروس تو كل بزن كل بساكي تفنگچي زه مم صالح سوار زه راكي
شمشير عليمردون طلاي بي غش به زمين برچ ازنه به استمون تش
نظامي كله پوستي لنگا ملاري ني تري جنگ بكنيوا وا بختياري
طياره بال بال كنه سر كه فردون شمشيرم به گل زنم سي كل ايرون
دودر گل سي كشتنم پلا بريدن گويلم زداغ مو پاي كمر بريدن
بالونا بالا هوا بال ا تنيده ددويل محمد علي پلا بريده
كجه تيپ كجه سپاه كجه فراشم ره بدين دام و ددوم بيان سر لاشم
بيست و چار تير خردومه هني بهوشم ليكه ي دام و ددوم اويد به گوشم
سر تنگ تاته تنگ تانك و زره پوش مابين شال و قوا خين ازنه جوش

بیتهای علیمردان خان از جمله بیتهای رایج وآشنای ایل بختیاری است.این بیتها در وصف شخصی یه نام علیمردان خان،از خوانین چهار لنگ سروده شده است.علیمردان خان با توافقی که با سران ایل هفت لنگ پیدا کرد قصد داشت تا قدرت مرکزی را در هم شکند و حکومت رضاخان را سرنگون سازد. بختیاریها نقل می کنند که او قبل از سروع به کارکابینه خود را نیزتدارک دیده و روابطی را با اصفهان وتهران برقرار کرده بود در طی راه علیمردان خان و اطرافیانش در منطقه سفید دشت در نزدیکی مبارکه با قشون دولتی روبرو می شوند در این برخورد بختیاریها به دلیل نداشتن اسلحه سنگین در مقابل قوای رضاخان شکست خورده و تعداد بیشماری از یاران ،یا روحیه خود را از دست می دهند یا فرار را برقرار ترجیح دادند. علیمردان خان که مرد شجاع و با اراده ای بود خم به ابرو نیاورده و مبارزه را ادامه می دهد اما به صورت پراکنده. رضاخان در این هنگام ایلخانی را به مرتضی قلی خان واگذار می کند.وی که دایی علیمردان خان بودبا استفاده از این خویشی اعتماد او را جلب می کند و قول می دهد در صورت دست کشیدن از مبارزه،برای او از رضاخان رضایت بگیرد،اما به دنبال این ماجرا چون از مبارزه دست کشید او را در تهران اعدام می کنند.اوحتی تا پای چوبه دار نیز کینه و نفرت خود را نسبت به رضاخان ابراز می کرد . شرح دلاوریهای علیمردان خان در بیتهای معروف به علیمردان خان آورده شده است.

مو لر بلیط خورم هفت سال چوپونم

ار بینم قرقره مشق ندونم

شمشیر علیمردان طلای بی غش

زه ده کرد سر ایکشه تا وِ سفی دشت و...

من لری هستم نان بلوط خور که هفت سال چوپانم

اگر مرا به قرقره دار بکشید مشق نظامی بلد نیستم

شمشیر علیمردان طلای بی غش است

برق می زند از شهرکرد تا سفید دشت

منبع: کتاب آنزان

بخش میداود یکی از بخش‌های تابعه شهرستان باغ‌ملک در استان خوزستان در جنوب غربی ایران است ^[۱].

میداوود.  نام یکی از شهر های خوزستان{ شهرستان اهواز}، واقع در بین شهرستان رامهرمز و دهستانهای رودزرد، شهرستان باغ ملک، ابوالعباس، سرله . با 21 هزار جمعیت و 27 آبادی . هوای میداوود گرمسیری و مالاریایی و آب آن از رود و چشمه و محصول عمده ٔ آن غلات و برنج و میوه و بلوط است . ساکنان اصلی از طایفه ٔ ممبینی هستند. این شهر از چهار قسمت تشکیل شده : میداود علیا  و میداود وسطا و میداوود سفلا و تیغن . راههای میداود در گذشته عموماً مالرو  بود اما امروزه میداود از نظر ارتباط جاده ای با شهرستانهای همجوار دارای مشکل آنچنانی نیست..از جمله معادن غنی میداود معادن سنگ و گچ هستند . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 6).

سهراب سپهری

مرگ در آب هوای خوش اندیشه نشیمن دارد....

مرگ با خوشه ی انگور می آید به دهان.....

مرگ مسئول قشنگی پر شاپرک است....

گاه در سایه نشسته است و به ما می نگرد.....

و همه میدانیم که ریه های لذت پر از اکسیژن مرگ است.....

Email : mostafa_mombeini@yahoo.com

  شهرمیداود از توابع شهرستان باغملک جانکی ودر جنوب این شهرستان به فاصله ۲۰ کیلومتری و درشرق شهرستان رامهرمز  و ۳۵ کیلومتری این شهرستان  واقع شده است  فاصله این بخش از مرکز استان یعنی اهواز حدود ۱۲۰ کیلومتر است البته شهرستان رامهرمز در مسیر جاده اهواز به میداود قرار دارد این بخش به شهرستان هفتکل نیز  ارتباط جاده ای داشته وفاصله آن با این شهرستان نیز حدود ۳۵ کیلومتر می باشد این بخش جاده های محلی جهت دسترسی به روستاهای اطراف نیز دارد از جمله آنها

بخش میداود محصولات کشاورزی متعددی دارد ولی عمده ترین محصول کشاورزی میداود برنج است در روستاهای اطراف میداود که زمین های دیم دارند عمده ترین محصول آنها گندم وجو می باشد ولی در میداود محصولاتی مانند پیاز ـ سیر ـ خیار ـ کشت می شود ولی محصول اصلی همان برنج می باشد که در مورد آن باید بیشتر توضیح دهم

نوع برنج میداود چمپا می باشد که دانه های آن ریز وکمی کشیده است  در حین پخت بوی عطر خاصی دارد که معروف است در خوزستان علی الخصوص اهواز برنج چمپای میداود بسیار مورد قبول خانم های آشپز

است...

لبته کیفیت برنج روستاهای تیغن و چیت انبه نیز همانند میداود ودر برخی موارد هم حتی بهتر از آن است ولی آنها هم به نام برنج میداود معروف هستند

زمان کشت این برنج با کمی تقدم وتاخر در نقاط مختلف میداود شروع می شود ولی معمولاْ بین ۶۵ تا ۸۵ روز بعد از عید نوروز شلتوکها را به خزانه می گذارند و بعد از ۴۰ روز نشاکاری شروع می شود معمولاْ تا ۱۵ مرداد ماه عملیات نشاکاری تمام می شود ودر اوایل آبان ماه نیز برداشت برنج شروع می شود

برنج کاری در میداود قدیم ها حال وهوای دیگری داشت واز سختی های آن که بگذریم واقعاْ لذت بخش بوده است هر چند روش کاشت برنج خیلی با قبل تفاوت ندارد خصوصاْ در نشاکاری ولی قبل ها فصل برنج کاری جنب وجوش عجیبی داشت شاید علت آن هم این بود که برنج تنها درامدمردم بوده است به همین خاطر اهمیت فوق العاده ای برای آن قائل بودند خوب است برای حفظ آداب ورسوم وثبت سنتهای آن دیار مراحل کشت برنج وروشها وابزارها را با همان سادگی روستایی به یاد آوریم..

 گام اول :آماده کردن زمین برای خزانه شلتوک

منتاسب با مقدار هر زمین شلتوک در کیسه می ریختند ویا گودالی در کنار جوب آب حفر می کردند وشلتوک ها را درون آن می ریختند تا سه روز آب روی آن باید به صورت روان رد می شد در این فاصله زمینی متناسب با میزان شلتوک ها آماده می شد آب را روی زمین باز می کردند وبعد از یک روز زمین را با یک جفت گاو نر که برای شخم زدن تربیت شده بودند زمین را شخم می زدند بعد از شخم زدن با یک چوبی که از تنه یک درخت درست می کردند وبه آن "مله " می گفتند زمین را صاف می کردند چون زمین  برای خزانه می بایست باید کاملاْ صاف باشد بعد از آماده کردن زمین وبعد ازگذشت حداقل سه روز تخم های شلتوک را از کیسه ها ویا چاه خارج می کنند البته باید جوانه زده باشند حالا نوبت بذر پاشی است موقع بذر پاشی باید زمین پر از آب باشد البته این بذر پاشی خیلی دقت می خواست به همین منظور معمولاْ افراد سالخورده این کار را انجام می دادند باید سه روز آب روی کرت ها می ماند بعد آب راتا چندروز  قطع می کردند تا کمی زمین سفت می شد برای اینکه پرندگان علی الخصوص گنجشک ها دانه های شلتوک را نخورند بچه های کوچک نکهبانی می دادند وهر از گاهی باید صدایی از خود سر می دادند تا پرندگان را بترسانند وفراری دهند به هر ترتیب نگهداری از خزانه شلتوک کار بسیار حساسی هست تا ۴۰ روز این مراقبت ادامه دارد تا ایام نشاکاری شروع شود اما اگر مراقبت لازم در این چند روز بعمل نیاید مشکلات آن را در ایام نشاءکاری باید تحمل کنند    

{این اطلاعات از وبلاگ آقای خدامراد ممبینی کبی برداری شده استkhmombeni.blogfa.com

mostafa_mombeini@yahoo.com